و غليظ و جويدن خود ريحان جهت رفع آفت دهان و بو كردن ريحان براى رفع درد سر مفيد است ريحان ميكروبهاى اسهال و و با را مىكشد بوى خوش آن مگس و پشه را فرارى مىدهد چند شاخه از ريحان را در باغچه منزل بكاريد و به اين ترتيب با حشرات مزاحم مبارزه نماييد خوردن تخم ريحان مقاومت بدن را در برابر سموم زياد مىنمايد خوردن تخم را نبايد كوبيد و به‌طور مستقيم به كار بريد . ريحان در موقع كوبيدن لعاب دانه‌هاى گياهى از بين مىرود و بهتر است به‌طور مستقيم به كار بريد ريحان داراى ويتامين k ) كا ) بوده و براى خون دماغ و بواسير خونى سودبخش مىباشد سابقا تخم او را با شكر كوبيده جهت رفع بوى زير بغل استعمال مىكردند به‌نظر من تنها ساييده كافى است احتياج به شكر نمىباشد . « 1 » ريحان براى بادكردگى معده مفيد است ، ريحان را بكوبند و روغن را بگيرند و روغن مرهم نشود و بر بواسير مالند نافع است ، با سركه بر قرحه سارى بمالند مفيد است ، بر نقرس بمالند سودمند است . در علاج كج دهنى مفيد است ، با روغن گل بردارند درد زهدان تسكين مىيابد بر نيش زده كژدم ( عقرب ) بمالند خوب است . « 2 » * ريشه ايريسا خواص ريشه ايريسا : ريشه يا بيخ ايريسا ، بيخ سوسن آسمانى رنگ ، در كوهها سبز مىشود و آن خوشبو و پهن دراز به قدر يك انگشت يا زيادتر و پرگره و پوست آن كبود سرخ مىباشد و رنگ آن پررنگ است و مغز آن مايل به زردى و سرخى و بعضى مغز آن بسيار سفيد مىباشد و بهترين آن مايل به سرخى گره‌دار آنست كه خوشبو و بسيار بلند نباشد و زبان را اندك بگزد و بوى آن در موقع كوبيدن قوى باشد و به قوت عطسه‌آور و سست و خالدار نبوده و كهنه و گرم خورده و سوراخ‌دار نباشد .

--> ( 1 ) - مجموعه طب سنتى و گياهى ، ص 186 . ( 2 ) - قانون در طب ، ص 302 .